Materiaal

Copyright © 2014 All Rights Reserved

Marcel Wijnen

 

Tekeningen, schilderijen

Techniek - Materiaal

De drager

 

MDF (medium density fiberboard)-panelen van ongeveer 8mm dik. Ik stap binnenkort wel over op een hardere multiplex- dan wel houtsoort.

 

 

De grondverf

 

Voorlijmen met een laag huidlijm. Daarna twee á drie lagen huidlijm met (Champagne)krijt.

Daar overheen tenslotte een of twee lagen oliegrond op basis van loodwit. Aan deze laatste lagen kan een klein beetje krijt toegevoegd worden om enigszins de kosten te verminderen van het dure loodwit en om de absorptie te reguleren.

Je kunt er beenderzwart aan toevoegen en daarmee meer naar de grond gaan zoals b.v. Rubens deze prepareerde (zie afbeelding rechts). De laag/lagen worden losjes opgezet, om leven aan de grond te geven, zoals Doerner zou zeggen.

De zijkanten van het paneel worden afgedicht om kromtrekken en inwerking van externe invloeden tegen te gaan.

 

Het loodwit in de olieverflaag werkt als isolator. Ik maak zowel de lijm als deze oliegrond zelf. Het probleem met industriële grondverven, ook die met loodwit, is dat er teveel krijt aan toegevoegd wordt. Loodwit is duur en er gaat een flinke hoeveelheid pigment in een laag van b.v. 60 x 80 cm.

Fabrikanten versnijden het daarom met het spotgoedkope krijt en/of eventuele andere vulmiddelen.

Krijt absorbeert en trekt de olie uit de verf van de daaropvolgende lagen. Dat wil ik absoluut niet. Doorgaans wordt dit probleem als positief gepresenteerd omdat het de hechting zou bevorderen. Dat met lapmiddelen als een tussenvernis de glans van de verf weer moet worden teruggehaald (in mijn ervaring een niet-blijvende oplossing) toont aan dat er in de basis iets niet klopt.

Daarbij staat ook de meeste tubeverf stijf van de vulmiddelen als krijt en daarin ligt wat mij betreft de oorzaak van het vele inschieten van opdrogende verflagen.

 

Bij het schilderen met alkydverf (kunsthars) ondervang je dit probleem enigszins, maar hoewel (natuur)hars voor mij een vaak voorkomende toevoeging is aan olieverf is daarmee de oorzaak van het inschieten niet opgelost.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het palet

 

De belangrijkste kleuren:

 

Siena (ongebrand), omber, groene omber, gele oker, bruine oker, rode oker, loodwit, loodtingeel,

kraplak, Indisch rood, cobalt blauw.

 

Incidenteel:

 

Gebrande siena, Kasselse aarde, gebrande omber, gebrande gele oker, ceruleum, vermiljoen, stil de grain jaune, olijfgroen, viridian, olijfgroen, cadmium geel.

 

Omwille van eenheid in het schilderij is er een beperkt aantal kleuren dat de basis vormt. Als een lokale kleur daaruit gemengd kan worden heeft dat de voorkeur.

 

 

Verf/bindmiddelen en mediums

 

Tubeverf van Oudt Hollandsche en Rublev.

Ik verrijk dit in latere lagen met:

 

Tot minstens 6 keer met zuiver water gewassen biologische lijnolie;

Venetiaanse terpentijnbalsem.

Ik voeg daar nog wat pigment aan toe om de verf niet te dun te maken.

 

Het komt bij bepaalde kleuren voor dat ik de verf helemaal zelf maak. Zie de opmerking hierboven bij "De grondverf" over krijt als toevoeging en het gevolg ervan voor het uiterlijk van de grondverf. Dit geldt ook voor tubeverf, dus ik wrijf deze niet zelden helemaal zelf.

 

Medium:

 

Liquin (alkydhars).

 

Ik onderzoek nog een geschikt medium op basis van bovengenoemde gewassen lijnolie maar dan ingedikt, en de Venetiaanse terpentijnbalsem.

 

 

Kwasten en penselen

 

Varkens-, marter- en runderhaar, synthetisch. Spits, Lyons, en slepers. Plat alleen voor bepaalde doeleinden.

 

 

 

 

Het aanbrengen van de loodwit-oliegrond op de transparante lijm-krijtlagen eronder.

Medium: gekookte lijnolie en terpentijn 1:1.

Ik breng het aan in een halfdekkende laag, met maar weinig medium, net genoeg om het beter te kunnen verspreiden.

Ik ben hier niet op een laag wit uit, integendeel zelfs, omdat wit niet geschikt is om een toonschildering op aan te brengen. Daar dient de imprimatura dan weer voor die hier overheen wordt aangebracht (zie pagina "Techniek - Werkwijze").

De tweede mogelijkheid; i.p.v. een laag met alleen loodwit en eventueel weinig krijt, nu een laag van loodwit en beenderzwart (ivoorzwart), dun opgezet, waarbij de warme toon van het paneel eronder doorschijnt en meewerkt.

 

Op deze manier is het niet nodig hier nog 's een imprimatura op aan te brengen omdat de middentoon er al staat. Grijs is trouwens een uitstekende grond voor portretten en landschappen.

marmeren wrijfplaat

Peter Paul Rubens-

Zegewagen

Olieverf op paneel, Rijksmuseum Amsterdam