Werkwijze

Copyright © 2014 All Rights Reserved

Marcel Wijnen

 

Tekeningen, schilderijen

Techniek - Werkwijze

Grond

 

Hoewel de grondverf en de lijmlaag daaronder m.i. mede bepalend zijn voor hoe het schilderij er uiteindelijk uit komt te zien heb ik dit toch ondergebracht op de materiaalpagina.

 

Imprimituur

 

De imprimituur of imprimatura is een eerste laag in het schilderij die vooral bedoeld is om een middentoon als uitgangspunt te hebben van waaruit je naar licht en donker kunt werken.

Hij is meestal in een koud of warm grijs, maar krachtiger tinten kwamen vroeger ook voor.

 

Na de gronding wordt de imprimituur losjes over het hele paneel of doek gezet.

Een andere manier is om de grondverf al deze tint te geven, iets dat in het verleden om praktische redenen ook wel werd gedaan.

 

Toonschildering, grisaille, doodverven, "aanleg"

 

De toonschildering is een logisch gevolg na een imprimituur. Het voordeel van op deze manier je werk in stappen verdelen is dat je ieder aspect afzonderlijk en behoorlijk geïsoleerd van de andere aspecten kunt uitwerken.

 

Zo kun je rustig zorgen voor een tekening die klopt, of die nu nauwkeurig of schetsmatig is opgezet. Daarna komt de fase van de toonschildering waarin vooral het licht en donker op hun plek worden gezet, zonder al te veel afgeleid te worden door het kleurgebruik, dat in een volgend stadium aan de beurt is. Je gaat hierin wel al naar de lokale kleuren toe maar zowel qua kleur als toon ben je ondersteunend voor de volgende laag bezig, niet met het eindresultaat.

 

In het verleden werd er gevarieerd met deze stappen omgesprongen. Termen als grisaille en doodverven duiden op het opzetten van de toonschildering in grauwgrijze dan wel lokale, afgezwakte kleurvlakken. Zoals in dit voorbeeld van Cima de Conegliano.

Aanleg is een term die uit de tijd van de boekverluchting stamt.

 

Deze begrippen zijn overigens vaak pas later in de geschiedenis ontstaan dan toen ze toegepast werden. In de 17de eeuw had iedereen zo zijn eigen manier. Anthonie van Dijck b.v. had een duidelijke, geduldige en gefaseerde opbouw, terwijl anderen meerdere fasen combineerden tot een alla prima-achtige aanpak, iets dat overigens niet getolereerd werd in de schildersgilden van die tijd (zie Nico van Hout - Functies van doodverf).

Het afschilderen

 

Hier wordt alles uitgewerkt, samengesmolten. Voor mij is het een uitspelen van contrasten waarbij een van de belangrijkste die tussen de dunne schaduwen en pasteuze lichten is.

 

 

 

naar Gerard Terborch